Afbeelding12Het medisch dossier: Mw Turss is 84 jaar en geboren in Letland. Ze spreekt beperkt Engels en mixt het met Duits en Lets. Ze heeft ernstige dementie en verder problemen met haar zicht. Ze krijgt vier verschillende medicijnen per dag om haar tot rust te brengen, aangevuld met nog twee indien nodig medicijnen. Ondanks dat loopt mevrouw nagenoeg de hele dag te dwalen, waarbij ze in andermans kamers belandt. Als ze even zit in een stoel, zit ze nooit stil. Dagelijks trekt ze haar kleding uit in de gemeenschappelijke ruimte. Ze verscheurt dingen en spuugt haar eten uit. Tijdens zorgtaken, zoals wassen schopt, knijpt en duwt ze de medewerkers. Ook verbaal doet ze zich gelden.

De persoon: Mw Turss was huisvrouw en hield een zeer proper huis. Ze was getrouwd en heeft twee kinderen. Ze was erg sociaal en verzorgend.

De activiteiten: De meeste activiteiten lieten we aansluiten bij haar werk als huisvrouw, zoals bloem schikken, het voelen aan verschillen soorten stof, handdoekjes opvouwen. Ook keken we met haar naar familiefoto’s.

Het resultaat: De onderzoeker die de activiteiten met mevrouw Turss ondernam, rapporteerde positieve interacties. Ze vertelde dat het kijken naar de foto’s veel (positieve) herinneringen bij mevrouw opriep. Mevrouw vertelde de onderzoeker over haar man en kinderen: in het Engels! Hieronder ziet u de gemiddelde agitatie-scores van de groep (links) en van mevrouw Turss (rechts). In het blauw de scores voor (Before), tijdens (During) en na (After) de Montessori activiteiten; in geel tijdens de ‘gewone’ bezoekjes (gedetailleerde uitleg vindt u bij de groepsresultaten). Let op: de schaal voor mw Turss is iets anders dan voor de groep.

Agitatie groepAgitatie TurssMevrouw Turss was vooraf wat actiever dan het groepsgemiddelde. U ziet een aanmerkelijk, maar onverklaard verschil tussen haar loopgedrag voor de Montessori en voor de controle bezoekjes: uiteraard is dit niet gerelateerd aan wat wij met haar kwamen doen, want daarvan was ze op dat moment nog niet op de hoogte. In het midden ziet u dat mw Turss zowel tijdens de gewone bezoekjes als tijdens de Montessori interventie nagenoeg geen loopgedrag vertoonde. Na afloop werd zij juist actiever. Onze onderzoeker die mw Turss observeerde, gaf aan dat mevrouw op zoek ging naar de onderzoeker die haar zojuist gezelschap had gehouden. Door de onderzoekssetting, waarbij je een nauwgezette procedure moet volgen, waren we gebonden aan slechts 30 minuten. Bij mevrouw hadden we een uur, zo niet langer kunnen blijven, terwijl we bij meneer Zuidhuis de sessies graag iets korter hadden gehouden. Wederom is de ervaring van de deelnemer ook daarbij sturend.

Engagement groepIn deze figuren ziet u de gemiddelde participatie van de groep en van mevrouw, waarbij lichtgroen meer passieve participatie is en donkergroen actieve participatie. De resterende tijd brachten deelnemers in negatieve participatie (b.v. Engagement Turssvoor zich uitstarend of obsessie met zichzelf, zoals aan kleding plukken) door (niet in grafiek). Het patroon voor en na de activiteiten is voor mw Turss (onder) vergelijkbaar met het gemiddelde van de groep (boven): weinig gelegenheid om positief te interacteren met de omgeving. Tijdens de gewone bezoekjes en de Montessori interventie is ze in staat een groot deel van die sessies positief te participeren. Hier ziet u wel de toegevoegde waarde van de Montessori techniek voor iemand die haar tweede taal niet meer kan spreken. Tijdens de Montessori activiteiten kan zij ongeveer de helft van de sessie actief deelnemen, terwijl ze tijdens de gewone bezoekjes meer passief aanwezig is.

Dus, voor het terugbrengen voor haar gedrag is bij deze mevrouw ook het simpele ‘gezelschap houden’ voldoende, maar wie op zoek is naar stimulatie en participatie voegt weldegelijk het gebruik van de Montessori interventie iets toe.