In de Montessori Methodologie schrijft Maria Montessori twee hoofdstukken over de Educatie van de Zintuigen. Gedetailleerd beschrijft ze hoe zicht te trainen (d.m.v. vorm, kleur, grootte) en hoe gehoor te trainen (m.b.v. muziek, maar vooral door middel van stilte!).

Op pagina 167, schrijft ze:

“Tot nu hadden we een imperfect idee over wat benodigd is voor de praktische kanten van het leven. We zijn altijd begonnen met ideeen, en vanuit daar gingen we naar motorische activiteiten. Bijvoorbeeld: de manier van opleiden is altijd intelectueel geweest en daarna bracht een kind de theorie in de praktijk. Over het algemeen als we doceren (of omgaan met mensen met dementie – EvdP), dan praten we over objecten die ons interesseren en als onze toehoorder ons begrijpt dan begeleiden we haar om zelf het object te beroeren; maar vaak heeft de student (die het idee goed begreep) grote moeite om het werk uit te voeren, omdat we bij het aanleren de essentie zijn vergeten, namelijk het trainen (het perfectioneren) van de zintuigen […] (Als voorbeeld:) We vragen een kok om enkel ‘verse vis’ te kopen. Ze begreep direct wat we bedoelen en wil het in de praktijk brengen. Echter, als de kok niet getraind is om verse vis als zodanig te herkennen door te ruiken en te kijken, dan zal ze ons verzoek niet kunnen inwilligen.”

Op pagina 169 doet Montessori me denken aan een verhaal dat de Dalai Lama vertelde tijdens een vragenuurtje in Melbourne. Met een kleine glimlach imiteerde hij het geluid van een discotheek (boof, boof, boof), waarna hij deelde dat het hem verdrietig maakte dat mensen zich op die manier vermaakten. Hij had niets tegen dansen, maar ik denk dat hij hoopte dat mensen (ook) kleinere dingen kinderen genieten, niet zo’n groteske overstimulatie van meerdere zintuigen.Maria Montessori:

“Uit het genieten van grote dingen komen vaak slechte gewoontes voort. Sterke stimuli overweldigen de zintuigen, zodat ze steeds meer en meer en sterkere en sterke input wensen. Onanism, zo vaak zichtbaar bij kinderen van lage SES, alcolisme, een voorkeur voor porno van volwassen – deze dingen representeren het plezier van de minder fortuinlijken, die weinig intellectuele plezieren kennen, wiens zintuigen afgestompt zijn. Zulk soort plezier doodt de mensen in het individu, en brengt het beest tot leven.”

Mijn vertalingen naar mensen met dementie: kan aggressief of sexueel-getint gedrag voortkomen uit een overstimulatie van de zintuigen. En ik zei het al: Maria Montessori gebruikt stevige taal!