Update website

Work in progress. I am currently updating the website. The new url will be mp2-dementia.com See you soon!

Video impressie 1e WAD training

Hierbij een filmpje gemaakt over de eerste WAD-training. De training is een aanpassing van de MP2-training, gemaakt voor zorgorganisatie Groot Hoogwaak in Noordwijk. WAD staat voor Waardering, Aandacht en Deelname, de kernwoorden uit mijn model.

Een nieuw begin

IMG_6826

Vandaag bezocht ik het graf van Maria Montessori. Zij is namelijk begraven in Noordwijk. En ik geef momenteel een training in een verpleeghuis in Noordwijk. Is dat toeval? Nee, dat is het niet!

Maar er is meer aan de hand. Deze foto en dit schrijven zijn ook symbolisch, want ik moet helaas Maria Montessori in de oude vorm ook begraven. Wegens gedoe met rechten, royalties en zelfs rechtszaken (tussen andere partijen, maar ik blijf daar heel graag buiten) heb ik het moeilijke besluit moeten nemen om die trainingen niet langer te geven. Dat deed pijn, maar na de pijn kwam inspiratie. Er is namelijk zo veel meer. In de afgelopen maanden ben ik druk geweest met het ontwikkelen van een nieuw programma dat elementen van functiegerichte zorg, persoonsgerichte zorg, mijn Maria Montessori en mindfulness heeft. En dat programma bied ik nu aan in Noordwijk! Hoeveel cirkels komen er rond zo!

De eerste dag van de training zit erop. Het was leuk, uitdagend, verrassend en spannend. Mensen hadden het als veel en filosofisch ervaren. Er moet zeker nog veel aan worden geschaafd, meer in volgorde, duur en timing dan aan de inhoud. Ik ben dankbaar dat ik dit werk mag doen en hoop op vervolg. Hier in Nederland en mogelijk ook in Indonesie.

PS deze website zal ik later dit jaar helemaal bijwerken naar het nieuwe model

Vrijheid

Ik lees weer in de Montessori Reader. Het tweede deel bestaat uit Maria Montessori’s persoonlijke notitieboekje. Daarin opgenomen: een kort hoofdstuk over Vrijheid (p. 326-327) met als kern ‘we behandelen hen zoals we zelf willen worden behandeld’. Enkele citaten:

-(over hoe we het meestal doen): In de regel, echter, respecteren we onze kinderen niet. We proberen hen te forceren om ons te volgen zonder hun behoeftes in acht te nemen. We zijn overweldigend en bovenal onbeleefd; en toch verwachten we van hen dat ze zich ondergeschikt opstellen en netjes gedragen.

-een les zoals we die ons gewoonlijk voorstellen, tempert een kind’s enthousiasme voor kennis, net zoals dat bij volwassenen het geval is. Enthousiasme is het geheim is tot goede begeleiding en het is niet moeilijk wanneer we jegens het kind een respectvolle, kalme en afwachtende houding aannemen. En hem vrijlaten in zijn bewegingen en zijn ervaringen.

-Dan valt ons op dat een kind zijn persoonlijkheid wil verrijken; hij neemt initiatief, kiest zijn eigen werk, bijt zich erin vast en verandert op basis van zijn behoeften; hij is niet bang voor inspanning, hij gaat daarnaar op zoek en met veel plezier overkomt hij barrieres.

-Een leraar moet een kind begeleiden zonder zijn aanwezigheid dominant te maken. Zodoende kan ze altijd hulp bieden, maar nooit een barriere vorm tussen het kind en zijn ervaring(en).

Traagheid & Geduld

Ik heb de Montessori Methodiek uitgelezen, met plezier. Het laatste deel van het boek gaat voornamelijk over de taken die kinderen nog moeten leren, zoals lezen, schrijven en tellen. Minder relevant voor mensen met dementie, maar ik heb het allemaal in mij opgenomen, ik ben tenslotte ook moeder van een 1-jarige. Maar ook omdat ik het een genot vind om haar werk te lezen. Het laatste hoofdstuk (General Review of Discipline),is wel weer toepasbaar op mensen met dementie. Ze schrijft over het belang van de eigen ontwikkeling en van herhaling. Twee van de basisprincipes ook in onze methodologie.

Ze schrijft eveneens over hoe traag kinderen kunnen zijn als ze nieuwe vaardigheden leren. Hoeveel geduld dat van hen vraagt. Een laatste quote uit dit boek:

“Wanneer we het gevoel krijgen dat kinderen “uitgeput raken” of “hun tijd verdoen” om iets te bereiken dat wijzelf zonder moeite in no time kunnen doen, zijn we geneigd het zelf te gaan doen. Altijd met het idee dat het doel dan bereikt is en dat het daarom gaat.. We kleden en wassen het kind, we pakken favouriete objecten af, we geven hem een kom soep, we voeden hem, we dekken de tafel voor hem. […]

Het kind, zoals ieder wezen dat vecht om te overleven, gaat in protest tegen datgene wat hem hindert in zijn natuurlijke doen en laten; en hij kan dan aggressief gedrag vertonen door te gaan schreeuwen en huilen. Hij toont zich een ware revel, een revolutionair, een iconoclast, tegen diegenen die hem niet begrijpen, die denken dat ze hem helpen, maar hem eigenlijk terugduwen op de snelweg van het leven.”

Vorige keer schreef ik dat onbegrepen gedrag van mensen met dementie misschien verklaart kan worden dor overstimulatie van zintuigen, maar het tegenovergestelde kan eveneens waar zijn: kan een gebrek aan stimulatie, het NIET  langer hebben van betekenis, een rol een taak, niet ook leidden tot wat wij als vervelend gedrag zijn.

Sense & Sensibility: De Zintuigen

In de Montessori Methodologie schrijft Maria Montessori twee hoofdstukken over de Educatie van de Zintuigen. Gedetailleerd beschrijft ze hoe zicht te trainen (d.m.v. vorm, kleur, grootte) en hoe gehoor te trainen (m.b.v. muziek, maar vooral door middel van stilte!).

Op pagina 167, schrijft ze:

“Tot nu hadden we een imperfect idee over wat benodigd is voor de praktische kanten van het leven. We zijn altijd begonnen met ideeen, en vanuit daar gingen we naar motorische activiteiten. Bijvoorbeeld: de manier van opleiden is altijd intelectueel geweest en daarna bracht een kind de theorie in de praktijk. Over het algemeen als we doceren (of omgaan met mensen met dementie – EvdP), dan praten we over objecten die ons interesseren en als onze toehoorder ons begrijpt dan begeleiden we haar om zelf het object te beroeren; maar vaak heeft de student (die het idee goed begreep) grote moeite om het werk uit te voeren, omdat we bij het aanleren de essentie zijn vergeten, namelijk het trainen (het perfectioneren) van de zintuigen […] (Als voorbeeld:) We vragen een kok om enkel ‘verse vis’ te kopen. Ze begreep direct wat we bedoelen en wil het in de praktijk brengen. Echter, als de kok niet getraind is om verse vis als zodanig te herkennen door te ruiken en te kijken, dan zal ze ons verzoek niet kunnen inwilligen.”

Op pagina 169 doet Montessori me denken aan een verhaal dat de Dalai Lama vertelde tijdens een vragenuurtje in Melbourne. Met een kleine glimlach imiteerde hij het geluid van een discotheek (boof, boof, boof), waarna hij deelde dat het hem verdrietig maakte dat mensen zich op die manier vermaakten. Hij had niets tegen dansen, maar ik denk dat hij hoopte dat mensen (ook) kleinere dingen kinderen genieten, niet zo’n groteske overstimulatie van meerdere zintuigen.Maria Montessori:

“Uit het genieten van grote dingen komen vaak slechte gewoontes voort. Sterke stimuli overweldigen de zintuigen, zodat ze steeds meer en meer en sterkere en sterke input wensen. Onanism, zo vaak zichtbaar bij kinderen van lage SES, alcolisme, een voorkeur voor porno van volwassen – deze dingen representeren het plezier van de minder fortuinlijken, die weinig intellectuele plezieren kennen, wiens zintuigen afgestompt zijn. Zulk soort plezier doodt de mensen in het individu, en brengt het beest tot leven.”

Mijn vertalingen naar mensen met dementie: kan aggressief of sexueel-getint gedrag voortkomen uit een overstimulatie van de zintuigen. En ik zei het al: Maria Montessori gebruikt stevige taal!

De Montessori Methodiek

Het duurde even voor ik de Montessori Reader begreep. Vandaag realiseerde ik me dat het boek uit drie van Maria Montessori’s originele werken bestaat. Tot op heden, heb ik gelezen in (en geciteerd uit) De Montessori Methodiek, waar ze het concept van de Kinderhuizen (Casa Di Bambini) introduceert. Deze huizen werden in de vorige eeuw in een arm deel van Rome geintroduceerd. Daarvoor, werkte Montessori met wat ze subtiel als ‘idiote kinderen’ beschrijft. Met behulp van haar manier van observeren en doceren kreeg ze voor elkaar dat deze kinderen slaagden voor ‘normale’ examens. Op basis van dat resultaat vroeg ze zich af hoe het eigenlijk met het niveau van ‘niet-idiote’ kinderen zat.

In Rome woonden veel arme gezinnen in kleine apartementen in grote gebouwen. Het idee achter de Kinderhuizen was te zorgen dat beide ouders konden werken. Een lerares zou wonen en werken in ieder casa. De kinderen tussen 3 en 6 jaar oud konden bij haar naar school gedurende werkdagen, van vroeg in de ochtend tot de avond. Op ‘school’ konden de kinderen een bad nemen (1x per week), slapen, eten, bewegen en natuurlijk de gewone en wat bijzondere (zoals persoonlijke hygiene) vakken leren.

Uit haar werk (of de vertaling daarvan), komt Maria Montessori over als zeer gepassioneerd, maar ook bazig. Ze had specifieke voorkeuren, bijvoorbeeld, over wat kinderen wel en niet mochten uit (zonder wetenschappelijke referenties te noemen). Sommige dingen zouden nu sterk ontmoedigd worden, zoals het gebruik van veel zout. En andere dingen staan als een huis, zoals veel water drinken. Ze beschrijft ook een specifiek beweeg-regime, inclusief adem- en spraakoefeningen. Een van de aanbevelingen is om de tong van een kind naar het gehemelte te trekken als het een woord niet kon uitspreken. Minder geslaagd bij onze mensen met dementie, en onze kinderen natuurlijk!

Autonomie

Vandaag las ik over autonomie (onafhankelijkheid) in de Montessori Reader. Hieronder een paar quotes van Maria Montessori waarin ze haar filosofieop scholing beschrijft, wat ik ook relevant vond voor mensen met dementie (p.85-89):

-We geloven graag dat kinderen als poppen zijn, en we wassen en voeden ze alsof ze poppen zijn. We stoppen niet om te bedenken dat als het kind niet doet, dat het dan niet weet hoe het te doen (MM’s italics) […] onze plicht jegens het kind is, in ieder geval, om hem te helpen om de uitdaging aan te gaan om taken die de natuur hem geeft zelf uit te voeren.

-Wie weet niet dat om een kind te leren om zichzelf eten te geven, om zichzelf te wassen en aan te kleden, dat dat zo veel meer werk is dat om zo veel meer geduld vraagt dan om het kind zelf te voeden, wassen en aan te kleden? Maar het eerste is het werk van een opleider en het tweede is het gemakkelijke en inferieure werk van een bediender.

-Met de dominante gewoonte (van bedienen) ontwikkelt zich tegelijkertijd afhankelijkheid (helplessness). […] Zodoende gebeurd het vaak dat de ‘baas’ zich als een tiran opstelt jegens zijn bediender. (BPSD!)

-Over haar eigen methodes: Ik weet niet wat er gebeurd met de ziel van deze kinderen […], maar altijd was de verandering totaal en blijvend. Met grote trots lieten ze zien hoe ze leerden om zelfstandig te werken en zich op te stellen, en altijd was er sprake van lieve affectie jegens zowel de lerares als mijzelve.

Werken Maria Montessori lezen

Ik ben begonnen in de Montessori Reader. Een Engelse vertaling van het originele werk van Maria Montessori. Het is een lijfig boek (zie foto’s), maar ik voel me nu al geinspireerd.


Twee quotes:

-“Al mensen hun overwinningen, al de progressie die de mensheid maakt, komt voort uit innerlijke kracht.” (p.39) – MM benadrukt hier het belang van intrinsieke motivatie i.p.v. “prijzen & straffen”.

-“Sergi zegt: ‘Hedentendaag kent de maatschappij een sterke behoefte: het reconstrueren van methoden van opleiding en training (…)'” (p.41)

Haar schrijven is een eeuw oud, maar klinkt ook vandaag nog relevant.